Strijd tegen het duister

De nacht in Malawi is vol gevaren. In de gedaante van wilde dieren – of soms nog veel afschrikwekkender creaturen – dwalen de kwade geesten rond. Wees op je hoede! Zorg dat je op tijd binnen bent en de deuren sluit. Wanneer een buurman ’s nachts buiten loopt of werkzaamheden verricht – goede kans dat hij iets kwaads in zijn schild voert. Het resultaat kan verschrikkelijk zijn – ziekte, miskraam, blikseminslag, dode dieren, krankzinnigheid. Wanneer het kwaad vrijwel niet meer af te wenden is, wordt de hulp ingeroepen van een traditionele genezer. Deze moet dan proberen om de kwade geest te verdrijven. Dan wordt er getrommeld, gedanst en gezongen, vaak uren achtereen. Iedereen moet meehelpen om de goede geesten gunstig te stemmen in de hoop dat de vertrouwde orde weer hersteld wordt. Zo gaat het al sinds mensenheugenis.

 

In recenter tijden heeft de traditionele genezer hulp (of concurrentie?) gekregen in zijn strijd tegen het duister. Allah en God vechten gebroederlijk zij aan zij met hulp van respectievelijk de profeet en de enige geboren zoon.

Voor de gelovige Malawiaan is God geen persoonlijke God die ieder individu op zijn of haar zonden beoordeelt. Hier in Malawi heeft hij wel wat anders te doen: de boze geesten van de nacht bestrijden. De enige echte jihad is die tegen de machten van het duister. Vóór alles is God het licht in de duisternis. ‘Up with Jesus, down with Satan!’ Christus als goede geest.

 

Christ is the head of this house,

the unseen guest at every meal,

the silent listener to every conversation.

Patrick, onze gids is atheïst, zijn vrouw en kinderen hangen een van de vele varianten van het christelijke geloof aan en zijn buurman is moslim – een ‘prima vent’. Of zich dat goed met elkaar verstaat? Tot op de dag van vandaag uitstekend! Voor alles zijn we Malawiaan, aldus Patrick.

 

In de grote stad zijn andere strijders tegen het kwaad verschenen. Neonreclame, van buiten verlichte kantoren en de verlichting van woningen, cafés en restaurantjes. Hier is een nachtleven ontstaan waarop de kwade geesten geen vat meer hebben. Wie weet zal op de lange duur de strijd tegen de duisternis beslecht zijn. Dan krijgt Malawi de gemeenschappelijke vijand op de knieën met moderne straatverlichting.

Dan wordt het misschien tijd om zich te bekommeren om bijzaken, zoals godsdienststrijd en vreemdelingenhaat. Voorlopig is het ’s nachts nog pikkedonker in grote delen van Malawi.

 

Moskee in een dorp

Een kerk in een ander